Dancehall to jamajski styl tańca ulicznego, który powstał w latach 80. XX wieku razem z muzyką dancehall, opiera się na ugiętych kolanach, pracy bioder i klatki piersiowej oraz na krokach o własnych nazwach, takich jak Bogle, Butterfly czy Pon Di River. W szkołach tańca w Polsce dancehall uczy się w 2 odmianach: male style (styl męski, dynamiczny i energetyczny) oraz female style (styl żeński z izolacjami bioder, często tańczony też na obcasach). Zajęcia trwają zwykle 60 minut, nie wymagają wcześniejszego doświadczenia i przyjmują osoby od 13-16 lat. Poniżej znajdziesz historię stylu, opis techniki i najważniejszych kroków, różnice między dancehallem a twerkiem i afro dance, wskazówki dla początkujących oraz FAQ, a pod tekstem - listę szkół z zajęciami dancehall w Twoim mieście.
Czym jest dancehall?
Dancehall to jednocześnie gatunek muzyki jamajskiej i styl tańca, który powstał do tej muzyki na imprezach w jamajskich salach tanecznych. Nazwa pochodzi od angielskiego „dance hall”, czyli sali, w której sound systemy, takie jak mobilne zestawy głośników z DJ-em i MC, grały muzykę dla lokalnej publiczności.
Taniec dancehall jest stylem ulicznym, a nie salonowym. To znaczy, że jego kroki tworzą tancerze z jamajskich społeczności, a nie szkoły czy federacje sportowe. Każdy krok ma swojego autora, nazwę i często własną piosenkę, w której artysta wymienia nazwę ruchu w tekście. Dzięki temu dancehall ma bardzo duży słownik kroków, które tancerze łączą w choreografie lub improwizują do rytmu riddimu, czyli podkładu muzycznego używanego przez wielu wokalistów jednocześnie.
Skąd pochodzi dancehall i jak się rozwijał?
Dancehall pochodzi z Kingston na Jamajce, gdzie pod koniec lat 70. i w latach 80. XX wieku wyrósł z muzyki reggae. W porównaniu z reggae nowa muzyka miała szybsze, bardziej elektroniczne podkłady i wokal w formie rytmicznej melorecytacji (tzw. toasting lub deejaying) w języku jamajskim patois.
Taniec rozwijał się razem z muzyką w 3 etapach:
lata 80. i 90. (old school) - powstają kroki, takie jak Bogle autorstwa tancerza Geralda „Bogle” Levy'ego oraz Butterfly, a tańczone ruchy są proste i powtarzalne,
lata 2000. (new school) - tancerze i crew, takie jak John Hype czy Ding Dong z grupą Ravers Clavers, tworzą setki nowych kroków, a artyści, np. Elephant Man, nagrywają piosenki-instrukcje do ruchów, takie jak „Pon Di River” i „Signal Di Plane”,
od lat 2010. - dancehall rozchodzi się po świecie przez internet, warsztaty i obozy taneczne, a jamajscy choreografowie uczą go w Europie, w tym w Polsce.
Na rozwój żeńskiej odmiany stylu wpłynęły konkursy Dancehall Queen organizowane na Jamajce od lat 90. oraz film „Dancehall Queen” z 1997 roku. Korzeń całego gatunku, czyli muzyka reggae z Jamajki, został w 2018 roku wpisany na listę niematerialnego dziedzictwa kulturowego ludzkości UNESCO.
Jak wygląda technika tańca dancehall?
Technika dancehallu opiera się na niskiej postawie z ugiętymi kolanami, rytmicznym „bouncie” całego ciała oraz izolacjach bioder, klatki piersiowej i ramion. Ciężar ciała jest przesunięty nisko, a każdy krok zaczyna się od pracy nóg i miednicy, nie od rąk.
Na tę technikę składa się 5 elementów:
groove - stałe, sprężyste pulsowanie ciała w rytm muzyki, na którym buduje się wszystkie kroki,
footwork - szybka praca stóp, przeskoki i zmiany ciężaru w krokach, takich jak Gully Creepa,
izolacje - ruch jednej części ciała, np. klatki piersiowej lub bioder, przy nieruchomej reszcie,
wine - płynne, okrężne ruchy bioder, charakterystyczne dla female style,
energia i ekspresja - mimika, postawa i pewność siebie, które w dancehallu są częścią techniki, a nie dodatkiem.
Tancerze dancehall często mówią o „vibe”, czyli o sposobie wejścia w nastrój piosenki. Ten sam krok tańczony bez groove'u i ekspresji wygląda na zajęciach poprawnie, ale na imprezie dancehallowej jest uznawany za „sztywny”.
Czym różni się male style od female style?
Male style i female style różnią się dynamiką, pracą ciała i repertuarem kroków: male style stawia na mocne, energetyczne ruchy nóg, ramion i skoki, a female style na płynne izolacje bioder, wine'y i pracę w niskiej pozycji.
| Cecha | Male style | Female style |
| Charakter ruchu | dynamiczny, ostry, z dużą energią | płynny, zmysłowy, z kontrolą bioder |
| Główna praca ciała | nogi, ramiona, klatka piersiowa | biodra, miednica, plecy |
| Przykładowe kroki | Bogle, Gully Creepa, Pon Di River | Butterfly, wine'y, Bubble |
| Obuwie na zajęcia | sneakersy | sneakersy lub szpilki na zajęciach dancehall heels |
| Dla kogo | dla każdego, niezależnie od płci | dla każdego, niezależnie od płci |
Podział na male i female style dotyczy stylu ruchu, a nie płci tancerza. Na zajęciach female style w Polsce tańczą głównie kobiety, ale male style coraz częściej wybierają zarówno mężczyźni, jak i kobiety, które chcą tańczyć mocniej i bardziej dynamicznie.
Jakie są najbardziej znane kroki dancehall?
Najbardziej znane kroki dancehall to Bogle, Butterfly, Pon Di River, Gully Creepa, Signal Di Plane i Willie Bounce, a każdy z nich ma znanego autora lub piosenkę, która go spopularyzowała. Te kroki pojawiają się na zajęciach dla początkujących jako podstawa do nauki groove'u i koordynacji.
Bogle - falujący ruch tułowia i ramion, nazwany od tancerza Geralda „Bogle” Levy'ego, jeden z najstarszych kroków stylu,
Butterfly - otwieranie i zamykanie kolan w niskiej pozycji, przypominające ruch skrzydeł motyla, klasyczny krok female style z lat 90.,
Pon Di River - krok spopularyzowany przez piosenkę Elephant Mana, z ruchem nóg naśladującym przechodzenie przez rzekę,
Gully Creepa - szybki, „skradający się” footwork z lat 2000.,
Signal Di Plane - krok z ruchem ramion jak przy sygnalizowaniu samolotu, z piosenki Elephant Mana,
Willie Bounce - sprężysty krok z akcentem na ramiona i nogi, tańczony do piosenki o tej samej nazwie.
Nazwy kroków i ich autorów należą do podstaw stylu, bo w kulturze dancehall wymienianie twórców jest formą szacunku. Instruktorzy często zaczynają zajęcia od krótkiego omówienia, skąd pochodzi dany ruch.
Czym dancehall różni się od twerku, hip-hopu i afro dance?
Dancehall różni się od twerku, hip-hopu i afro dance pochodzeniem, muzyką i techniką ruchu, choć te 4 style są często mylone, bo tańczy się je w podobnym, ulicznym klimacie. Najczęściej mylony jest z twerkiem, który skupia się prawie wyłącznie na pracy pośladków i bioder.
dancehall a twerk - twerk to jeden rodzaj ruchu bioder, a dancehall to cały styl z setkami kroków, pracą nóg, ramion i własną kulturą muzyczną; ruchy bioder w female style są tylko częścią stylu,
dancehall a hip-hop - hip-hop pochodzi z Nowego Jorku i tańczy się go do amerykańskiej muzyki hip-hopowej, a dancehall z Jamajki, do riddimów i muzyki dancehall; oba style łączy niska postawa i groove,
dancehall a afro dance - afro dance wyrasta z tańców zachodniej Afryki i muzyki afrobeats, a z dancehallem łączą go wspólne korzenie kulturowe i podobna praca bioder, przez co oba style często pojawiają się na tych samych warsztatach.
Osoby, które lubią dancehall, często sięgają też po pokrewne style. Szkoły z zajęciami tańca ulicznego znajdziesz w zakładce hip-hop, a zajęcia tańca na obcasach w zakładce high heels.
Co daje regularny trening dancehall?
Regularny trening dancehall daje poprawę kondycji, większą mobilność bioder i kręgosłupa oraz lepszą koordynację i pewność siebie w ruchu. Godzina zajęć to w większości praca w niskiej pozycji z ugiętymi kolanami, która wzmacnia mięśnie nóg i pośladków.
Korzyści z dancehallu dzielą się na 3 grupy:
korzyści fizyczne, takie jak wytrzymałość, siła mięśni nóg, mobilność stawów biodrowych i praca mięśni głębokich tułowia,
korzyści ruchowe, takie jak koordynacja, poczucie rytmu, izolacje i świadomość własnego ciała,
korzyści psychiczne, takie jak rozładowanie stresu, większa pewność siebie i kontakt z ludźmi na zajęciach oraz imprezach dancehallowych.
Osoby z problemami z kolanami lub kręgosłupem powinny powiedzieć o nich instruktorowi przed zajęciami, bo dancehall wymaga długiej pracy w przysiadzie i dynamicznych ruchów bioder.
Jak zacząć naukę dancehall?
Naukę dancehall zaczyna się od zajęć dla początkujących (open level lub level 0), na których instruktor uczy groove'u, podstawowych kroków i krótkiej choreografii. Nie potrzebujesz partnera ani doświadczenia tanecznego, a zajęcia w szkołach tańca w Polsce przyjmują zwykle osoby od 13-16 lat.
wybierz odmianę - female style, male style lub zajęcia łączone, jeśli nie wiesz, co Ci bardziej pasuje,
przyjdź na zajęcia próbne - szkoły tańca często oferują pierwszą lekcję taniej lub w ramach wejścia jednorazowego,
ćwicz groove w domu - 10 minut bouncu do muzyki dancehall dziennie przyspiesza naukę bardziej niż samo zapamiętywanie kroków,
słuchaj muzyki - artyści, tacy jak Shabba Ranks, Beenie Man, Sean Paul, Vybz Kartel, Spice czy Shenseea, pokazują różne epoki i klimaty gatunku,
idź na warsztaty lub imprezę - po 3-6 miesiącach regularnych zajęć warsztaty z jamajskimi instruktorami i obozy taneczne przyspieszają rozwój.
Na zajęcia ubierz wygodny strój, który nie krępuje ruchów w przysiadzie, oraz czyste sneakersy z gładką podeszwą. Na zajęcia dancehall heels potrzebne są stabilne szpilki lub botki na obcasie, a o wyborze obuwia piszemy w poradniku jakie buty do tańca wybrać.
Ile kosztują zajęcia dancehall?
Zajęcia dancehall kosztują w Polsce najczęściej od około 120 do 220 zł za karnet na 4 lekcje w miesiącu, a pojedyncze wejście to zwykle 35-60 zł. Cena zależy od miasta, renomy instruktora i długości zajęć.
Droższe są warsztaty z zagranicznymi, w tym jamajskimi instruktorami, za które płaci się osobno za każdy blok zajęć. Wakacyjne wyjazdy z intensywnym treningiem dancehall znajdziesz w zakładce obozy taneczne, a listę szkół z regularnymi zajęciami - pod tym tekstem.
Najczęstsze pytania o dancehall
Co to jest dancehall?
Dancehall to jamajski styl tańca i gatunek muzyki, który powstał w latach 80. XX wieku z muzyki reggae. Taniec opiera się na ugiętych kolanach, groove'ie, izolacjach bioder i klatki piersiowej oraz na krokach o własnych nazwach, takich jak Bogle czy Butterfly.
Czy dancehall to to samo co twerk?
Dancehall to nie to samo co twerk. Twerk to pojedynczy rodzaj ruchu bioder i pośladków, a dancehall to cały styl tańca z setkami kroków, pracą nóg i ramion oraz własną kulturą muzyczną z Jamajki. Ruchy bioder występują w female style, ale są tylko jego częścią.
Czy dancehall jest dla początkujących?
Dancehall jest dla początkujących. Szkoły tańca prowadzą zajęcia na poziomie open level lub level 0, na których instruktor uczy groove'u i podstawowych kroków od zera. Nie potrzebujesz partnera ani wcześniejszego doświadczenia tanecznego.
Czy mężczyźni mogą tańczyć dancehall?
Mężczyźni mogą tańczyć dancehall i na Jamajce stanowią dużą część tancerzy. Male style, czyli dynamiczna odmiana z mocną pracą nóg i ramion, powstał właśnie wśród męskich tancerzy i crew, a twórcami najbardziej znanych kroków byli mężczyźni, np. Gerald „Bogle” Levy i John Hype.
Jakie buty na zajęcia dancehall?
Na zajęcia dancehall wystarczą czyste sneakersy z gładką podeszwą, które pozwalają na obroty i szybki footwork. Na zajęcia dancehall heels potrzebne są stabilne szpilki lub botki na obcasie. Buty do biegania z głębokim bieżnikiem blokują stopę na parkiecie.
Ile czasu trzeba, żeby nauczyć się dancehall?
Po 2-3 miesiącach zajęć raz w tygodniu większość osób swobodnie tańczy podstawowe kroki i krótkie choreografie. Pewny groove i płynne łączenie kroków przychodzi zwykle po roku regularnego treningu, szybciej przy 2 zajęciach w tygodniu i ćwiczeniach w domu.
Do jakiej muzyki tańczy się dancehall?
Dancehall tańczy się do jamajskiej muzyki dancehall, czyli rytmicznych podkładów zwanych riddimami z wokalem w języku patois. Znani wykonawcy gatunku to między innymi Shabba Ranks, Beenie Man, Bounty Killer, Elephant Man, Sean Paul, Vybz Kartel, Spice i Shenseea.
Czy dancehall jest dobry na odchudzanie?
Dancehall jest intensywnym treningiem cardio z dużą pracą mięśni nóg i pośladków, więc regularne zajęcia pomagają spalać kalorie i poprawiają kondycję. Efekt odchudzania zależy jednak od częstotliwości treningów i diety, a nie od samego stylu tańca.